Εξελικτισμός

Εξελικτισμός

Χέρμπερτ Σπένσερ

Χέρμπερτ Σπένσερ

Σχολή: Εξελικτισμός

Περίοδος: Σύγχρονη Φιλοσοφία (τέλη 19ου–20ός αι.)

Ο Εξελικτισμός είναι φιλοσοφική και επιστημονική θεωρία που υποστηρίζει ότι η ζωή, η κοινωνία και ο πολιτισμός εξελίσσονται σταδιακά μέσω φυσικών ή κοινωνικών μηχανισμών. Στη βιολογία, βασίζεται στη θεωρία της φυσικής επιλογής του Charles Darwin, σύμφωνα με την οποία τα είδη αλλάζουν με την πάροδο του χρόνου μέσω της επιβίωσης των πιο κατάλληλων οργανισμών. Στην κοινωνική ανθρωπολογία, ο εξελικτισμός εμφανίστηκε τον 19ο αιώνα ως θεωρία που υποστήριζε ότι οι ανθρώπινες κοινωνίες εξελίσσονται από «πρωτόγονες» σε «πολιτισμένες» μορφές, με κύριους εκπροσώπους τους Edward Tylor και Lewis Morgan. Ο Herbert Spencer πρότεινε ότι η κοινωνική εξέλιξη ακολουθεί νόμους παρόμοιους με τη βιολογική εξέλιξη, με έμφαση στην πρόοδο και την πολυπλοκότητα. Ο εξελικτισμός έχει δεχθεί κριτική για τον ευρωκεντρισμό και την αντίληψη της γραμμικής προόδου, ενώ σύγχρονες θεωρίες όπως η πολυγραμμική εξέλιξη (multilinear evolution) αναγνωρίζουν ότι οι κοινωνίες εξελίσσονται με διαφορετικούς τρόπους, χωρίς ενιαία πορεία. Σήμερα, ο εξελικτισμός παραμένει σημαντικός ως ιστορικό υπόβαθρο για τη μελέτη της αλλαγής, αν και έχει αντικατασταθεί από πιο σύνθετες και πολιτισμικά ευαίσθητες προσεγγίσεις.