Κριτική θεωρία

Κριτική θεωρία

Άντζελα Ντέιβις

Άντζελα Ντέιβις

Σχολή: Κριτική θεωρία

Περίοδος: Μεταμοντέρνα & Ενεργή Φιλοσοφία Πράξης (20ός–21ος αι.)

Η Κριτική Θεωρία είναι ένα φιλοσοφικό και κοινωνικό ρεύμα σκέψης που θεμελιώθηκε από τη Σχολή της Φρανκφούρτης, με κύριους εκπροσώπους τους Horkheimer, Adorno, Marcuse και Habermas. Σκοπός της δεν είναι μόνο η ερμηνεία της κοινωνίας αλλά η αποδόμηση και μεταμόρφωσή της μέσω της κοινωνικής δράσης. Επικεντρώνεται στη μελέτη των δομών εξουσίας, της ιδεολογίας και των μηχανισμών καταπίεσης, προτείνοντας ότι η θεωρία πρέπει να συνδέεται με την πράξη. Η Κριτική Θεωρία διαφέρει από την παραδοσιακή, καθώς δεν περιορίζεται στην περιγραφή της πραγματικότητας αλλά την αμφισβητεί με στόχο την απελευθέρωση του ανθρώπου από τις κυρίαρχες ιδεολογίες. Έχει επηρεάσει τη φεμινιστική θεωρία, την κριτική φυλετική θεωρία, την κριτική παιδαγωγική και τη θεωρία των μέσων ενημέρωσης. Θεμελιώδης έννοια είναι η «ψευδής συνείδηση», η ιδέα ότι οι άνθρωποι υιοθετούν πεποιθήσεις που υπηρετούν την κυρίαρχη τάξη. Ο Habermas εισήγαγε την έννοια της «δημόσιας σφαίρας» ως πεδίο διαλόγου και συμμετοχής. Η Κριτική Θεωρία διατηρεί ριζοσπαστική στάση απέναντι στην κοινωνική αδικία, ενθαρρύνοντας την αμφισβήτηση και την ενεργή συμμετοχή στην κοινωνική αλλαγή.