Κριτικός Ορθολογισμός / Φιλελευθερισμός

Κριτικός Ορθολογισμός / Φιλελευθερισμός

Καρλ Πόπερ

Καρλ Πόπερ

Σχολή: Κριτικός Ορθολογισμός, Φιλελευθερισμός

Περίοδος: Μεταμοντέρνα & Ενεργή Φιλοσοφία Πράξης (20ός–21ος αι.)

Ο Κριτικός Ορθολογισμός είναι φιλοσοφική θεωρία που θεμελιώθηκε από τον Karl Popper (1902–1994), γεννημένο στη Βιέννη και πεθαμένο στο Λονδίνο, και υποστηρίζει ότι η γνώση προκύπτει μέσω της κριτικής και της διάψευσης, όχι της απόδειξης ή της επαλήθευσης. Απορρίπτει την επαγωγική λογική και τονίζει ότι οι θεωρίες πρέπει να είναι διαψεύσιμες για να θεωρούνται επιστημονικές. Η αλήθεια θεωρείται αντικειμενική αλλά απρόσιτη πλήρως, και η πρόοδος της γνώσης επιτυγχάνεται μέσω της συνεχούς αναζήτησης σφαλμάτων και της αντικατάστασης ανεπαρκών θεωριών. Ο Φιλελευθερισμός είναι πολιτική και κοινωνική φιλοσοφία που αναπτύχθηκε από τον 17ο αιώνα, με θεμελιωτές όπως ο John Locke (1632–1704) και ο Adam Smith (1723–1790), και προτάσσει την ατομική ελευθερία, την ισότητα απέναντι στον νόμο, την προστασία των δικαιωμάτων και την περιορισμένη κρατική παρέμβαση. Υποστηρίζει την ελεύθερη αγορά, τη δημοκρατία, την ελευθερία του λόγου και της θρησκείας, και αποτέλεσε τη βάση για τη σύγχρονη δημοκρατική σκέψη και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Και οι δύο θεωρίες προάγουν την κριτική σκέψη, την ατομική ευθύνη και την απόρριψη του αυταρχισμού, αν και ο Κριτικός Ορθολογισμός εστιάζει στη μεθοδολογία της γνώσης, ενώ ο Φιλελευθερισμός στη δομή της κοινωνίας και της πολιτικής.