Μετα-καντιανισμός

Μετα-καντιανισμός

Άρθουρ Σοπενχάουερ

Άρθουρ Σοπενχάουερ

Σχολή: Μετα-καντιανισμός

Περίοδος: Διαφωτισμός & Κλασική Νεωτερικότητα (18ος–19ος αι.)

Ο Μετα-καντιανισμός είναι φιλοσοφικό ρεύμα που αναπτύχθηκε μετά τον Ιμμάνουελ Καντ και επιχειρεί να επεκτείνει, να τροποποιήσει ή να υπερβεί τις ιδέες του Καντιανού συστήματος. Ξεκινώντας από τον Γερμανικό Ιδεαλισμό, στοχαστές όπως οι Fichte, Schelling και Hegel προσπάθησαν να ξεπεράσουν τον δυϊσμό του Καντ μεταξύ φαινομένων και ‘πραγμάτων καθαυτά’, προτείνοντας πιο ολιστικές ή απόλυτες μορφές ιδεαλισμού. Ο Fichte τόνισε τον ρόλο του υποκειμένου ως δημιουργού της πραγματικότητας, ενώ ο Schelling πρότεινε την ταυτότητα υποκειμένου και αντικειμένου. Ο Hegel ανέπτυξε τη διαλεκτική μέθοδο και την έννοια του απόλυτου πνεύματος, θεωρώντας ότι η πραγματικότητα εξελίσσεται μέσω αντιθέσεων και υπερβάσεων. Αργότερα, ο Νεοκαντιανισμός (π.χ. σχολές του Marburg και της Βάδης) επανέφερε την έμφαση στη γνωσιοθεωρία και την επιστήμη, απορρίπτοντας τις μεταφυσικές υπερβάσεις του Ιδεαλισμού. Ο Μετα-καντιανισμός περιλαμβάνει επίσης στοχαστές όπως οι Schopenhauer, Nietzsche και Kierkegaard, που αν και διαφοροποιούνται, επηρεάστηκαν από την Καντιανή κριτική και την έννοια των ορίων της γνώσης. Συνολικά, ο Μετα-καντιανισμός αποτελεί ένα πλούσιο πεδίο φιλοσοφικής αναζήτησης που διαμορφώνει τη σύγχρονη σκέψη γύρω από την ηθική, τη γνώση και την ανθρώπινη εμπειρία.