Σοφισμός

Σοφισμός

Πρωταγόρας

Πρωταγόρας

Σχολή: Σοφισμός

Περίοδος: Αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία (6ος–4ος αι. π.Χ.)

Ο Σοφισμός είναι φιλοσοφικό ρεύμα της αρχαίας Ελλάδας που αναπτύχθηκε κυρίως τον 5ο αιώνα π.Χ., με εκπροσώπους τους Σοφιστές, περιπλανώμενους δασκάλους που δίδασκαν ρητορική, φιλοσοφία και αρετή έναντι αμοιβής. Οι Σοφιστές, όπως ο Πρωταγόρας, ο Γοργίας και ο Ιππίας, πίστευαν ότι η αλήθεια είναι σχετική και ότι η δύναμη του λόγου μπορεί να πείσει ανεξαρτήτως της αντικειμενικής πραγματικότητας. Χαρακτηριστική είναι η φράση του Πρωταγόρα: «Πάντων χρημάτων μέτρον ἐστὶν ἄνθρωπος», δηλαδή ο άνθρωπος είναι το μέτρο όλων των πραγμάτων. Ο Σοφισμός επικρίθηκε έντονα από τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη, οι οποίοι τον κατηγόρησαν για παραπλανητική χρήση της λογικής και για έλλειψη ηθικής. Στη σύγχρονη χρήση, ο όρος «σοφιστεία» δηλώνει παραπλανητικό ή ψευδολογικό επιχείρημα. Παρ’ όλα αυτά, οι Σοφιστές συνέβαλαν στην ανάπτυξη της ρητορικής, της κριτικής σκέψης και της εκπαίδευσης στην αρχαία δημοκρατική Αθήνα.