Φαινομενολογία / Υπαρξιστική Φαινομενολογία / Δυτικός Μαρξισμός

Φαινομενολογία / Υπαρξιστική Φαινομενολογία / Δυτικός Μαρξισμός

Μορίς Μερλό-Ποντί

Μορίς Μερλό-Ποντί

Σχολή: Φαινομενολογία, Υπαρξιστική Φαινομενολογία, Δυτικός Μαρξισμός

Περίοδος: Μεταμοντέρνα & Ενεργή Φιλοσοφία Πράξης (20ός–21ος αι.)

Η Φαινομενολογία, η Υπαρξιστική Φαινομενολογία και ο Δυτικός Μαρξισμός είναι τρία φιλοσοφικά ρεύματα του 20ού αιώνα που, αν και διαφέρουν ως προς τις αφετηρίες και τις προτεραιότητές τους, συναντώνται στην εστίαση στην ανθρώπινη εμπειρία, την υποκειμενικότητα και την κριτική της μοντέρνας κοινωνίας. Η Φαινομενολογία (Husserl) εστιάζει στην περιγραφή της εμπειρίας όπως αυτή βιώνεται από το υποκείμενο, χωρίς θεωρητικές προκαταλήψεις. Αναλύει τη συνείδηση, την πρόθεση και τις δομές της αντίληψης, με στόχο την κατανόηση του νοήματος των φαινομένων. Η Υπαρξιστική Φαινομενολογία (Heidegger, Sartre, Merleau-Ponty) μετατοπίζει το ενδιαφέρον από την καθαρή συνείδηση στην ύπαρξη του ανθρώπου στον κόσμο. Εξετάζει την ενσώματη εμπειρία, την ελευθερία, την αγωνία και την ιστορικότητα, τονίζοντας ότι η ύπαρξη προηγείται της ουσίας. Ο Δυτικός Μαρξισμός (Gramsci, Lukács, Adorno, Althusser) απομακρύνεται από τον οικονομικό ντετερμινισμό του Ορθόδοξου Μαρξισμού και εστιάζει στην κουλτούρα, την ιδεολογία και την υποκειμενικότητα. Ενσωματώνει στοιχεία από τη φαινομενολογία και τον υπαρξισμό για να αναλύσει την αλλοτρίωση, την ηγεμονία και την ταξική συνείδηση. Και τα τρία ρεύματα, με διαφορετικές μεθόδους, επιχειρούν να κατανοήσουν τον άνθρωπο ως ενεργό υποκείμενο μέσα σε έναν κόσμο νοημάτων, σχέσεων και εξουσίας.